Stichting Saha

Meer over vrouwencoöperaties

Alle coöperaties zijn verenigd in U-GATS: Union des Groupements des cooperatives feminines  pour  l’Artisanat et la Teinture du Sahel (Vereniging van  Vrouwencoöperaties voor  Kunstnijverheid  en  Textielverven in de Sahel) Doel van de U-GATS is investeren in vrouwenactiviteiten die verbonden zijn aan traditionele activiteiten van vrouwen: verven, couturiers , tuinbouw en conservatie & transformatie van lokale producten. In totaal zijn er 24 coöperaties aangesloten bij de U-GATS.

De U-GATS heeft een  algemeen bureau met als taak het verzamelen van informatie en het nemen van beslissingen. Daarnaast is er een uitvoerend bureau van 7 leden, gekozen door de algemene vergadering. Het uitvoerend bureau bestaat uit  voorzitter en vice voorzitter; verantwoordelijk voor de organisatie, structuur en goed functioneren van U-GATS,  secretaris-generaal en vicesecretarisgeneraal; verantwoordelijk voor administratieve taken van de unie, penningmeester en vicepenningmeester: beheren van het geld, materiaalvoorziening, logistiek, financiën en boekhouding, een programmamaker; planning en uitvoering van activiteiten.

De coöperatie’s hebben de volgende ambachten:
– Teinturieres (Textielververs);
– Atelier van couturiers (Kleermakers-atelier);
– Jardinières (Tuiniersters);
– Agriculteuses (Boerinnen);
– Avicuture (Pluimveehouders);
– Ateliers de mode Kappers, modewinkels);
– Commerçantes (Handelaars);

Problemen die de vrouwen van de coöperaties hebben:
– Gezondheidsklachten/ziekte ten gevolgen van het werk/eigen activiteit;
– Gebrek aan werkmateriaal en goede werkomstandigheden
– Gebrek aan geld om deze problemen op te lossen.

Inkomsten van de U-GATS
Iedere coöperatie betaalt 1000 UM per maand aan de U-GATS. Per jaar is dit in euro´s omgerekend ongeveer 822 euro. Dit geld wordt gebruikt voor de activiteiten van de 24 verschillende coöperatieven. Iedere coöperatie (lid van U-GATS) kan 60.000 UM lenen voor 3 maanden voor activiteiten van de coöperatie. Dit geld wordt terugbetaald zonde rente.

De coöperaties
De coöperaties zijn er sinds 30 jaar. De verschillende activiteiten per etnische groep zijn er al van vóór het ontstaan van Mauritanië.

Het werk dat door vrouwen wordt gedaan is afhankelijk van de etnische groep; iedere groep heeft haar specifieke activiteit. De vrouwen verdienen hier hun geld mee. Een vrouw kan zelf bepalen waar ze het aan besteedt. Het geld wordt vaak gebruikt voor de kinderen. Binnen de groepen hebben vrouwen en mannen verschillende taken. De man werkt op de boerderij. Vrouwen werken naast hun inkomstengenererende activiteiten ook op de boerderij en hebben de zorg voor de kinderen.
De familie waar je uit komt bepaalt wat je kunt worden. Ook al ken je de Koran uit je hoofd dat wil niet zeggen dat je imam kunt worden. Daarvoor moet je uit een bepaalde groep/kaste komen.

In de meeste situaties verdienen de mannen geen geld en zorgen alleen de vrouwen voor de inkomsten. Mannen hebben verschillende vrouwen. Mannen die geen geld hebben, hebben vaak veel vrouwen omdat ze menskracht nodig hebben op de boerderij.

Vrouwen willen tegenwoordig minder kinderen; door de klimaatsverandering (droogte) komt de landbouw in het gedrang, veel mensen zijn vertrokken naar de hoofdstad en de vrouwen verdienen minder geld met hun activiteiten.

Binnen de coöperatie’s is het van belang tot welke groep/kaste het betreffende werk behoort

Iedere coöperatie heeft een mix van een paar groepen. De belangrijkste groep binnen de coöperatie is de groep die het betreffende ambacht bezit; het verven hoort bij de Soninke. Vrouwen kunnen in verschillende groepen zitten b.v. in de verfgroep maar ook in de ateliergroep (kleren maken).

De ateliergroep heeft een gebouwtje, de vrouwen die tuinen hebben, hebben  met hulp van een Franse coöperatie geleerd om groenten te conserveren.

Hiërarchie speelt ook een rol in de coöperatie. Hier moet rekening mee gehouden worden. Je eigen groep/kaste bepaalt hoe belangrijk je gevonden wordt.

Door de coöperatie kunnen gezamenlijke activiteiten georganiseerd worden b.v. exposities in Kaedi zelf maar ook in het buitenland. De coöperatie speelt ook een rol in het verder ontwikkelen van  technieken. Naast het geld dat verdiend wordt met de exposities wordt door iedereen een financiële bijdrage geleverd.  Dit wordt gebruikt voor gezamenlijke doelen van de coöperatie zoals het kopen van stof en verf, het organiseren van cursussen etc. Daarnaast is er een ’Tontien’: een groep vrouwen organiseert zich;. per persoon wordt iedere maand  een bedrag van 1000 UM  inleggeld waarna geloot wordt. De persoon die wint  krijgt het totale bedrag. Dit gaat zo door tot iedereen aan de beurt is geweest.

Niet alle vrouwen zitten in een coöperatie. Los van de coöperatie werkt iedere vouw ook thuis; verven, kleren maken etc. Dat is voor hun privé inkomen voor het gezin.

De ondersteuning van de coöperaties door organisaties in het buitenland loopt via de betreffende ministeries. Het ministerie vindt het van belang dat de coöperaties gemixt zijn. Doel daarvan is het overdragen van kennis aan elkaar. Wanneer ze hieraan niet meedoen  krijgen ze geen geld van het ministerie. Soninke vrouwen krijgen nooit een lening van het Crédit Agricol. De leningen zijn bedoeld voor boeren maar ook de handelaren, en dat zijn de Arabieren, kunnen lenen. Dat is de politiek in Mauritanië, de zwarten krijgen geen lening.

Een goede organisatie van de coöperatie ontbreekt vaak. Er is wel een bestuur en een voorzitter die alle taken op zich neemt en alles controleert, ook het geld. Er is geen aparte boekhouder of secretaris. Wie voorzitter wordt hangt af van de status van iemand en uit welke etnische groep ze komt die dus de betreffende activiteit als hoofdtaak heeft.

Bij de coöperatie zie je geen meisjes, alleen getrouwde of gescheiden vrouwen. Meisje die nog niet getrouwd zijn verdienen het geld persoonlijk thuis, ze hoeven thuis geen geld af te dragen, moeders vinden het belangrijker dat hun dochter spaart voor haar huwelijk.

De verschillen tussen de vrouwen in de coöperatie zijn groot wat omstandigheden betreft (huis b.v.) en hoeveel geld iemand heeft. Gorgol is een van de armste regio’s van Mauritanië.

De vrouwen van de coöperatie eten minimaal twee keer per dag.  Armoede betekent dat er net genoeg geld is om te overleven, er is geen reserve, er mag niets gebeuren, zeker niet ziek worden zodat je naar het ziekenhuis moet.

Hoe je lid kunt worden van een coöperatie is niet duidelijk. Het lijkt niet moeilijk te zijn, er is geen strakke procedure.